Elektroniczne postępowania przed sądami

Orzeczenia sądów i interpretacje urzędów » Elektroniczne postępowania przed sądami

Aktualność: 07.06.2021 r.

Elektroniczne postępowania przed sądami – cywilnym i administracyjnym

Od wielu lat wprowadzane są przepisy dotyczące elektronicznego postępowania przed sądami lub też informatyzujące niektóre jego elementy. Dla przeciętnego uczestnika postępowania sądowego dużym ułatwieniem byłaby już możliwość przesłania pism do sądu w formie elektronicznej, otrzymywania w ten sposób korespondencji z sądu czy przeglądanie akt online. Z niektórymi regulacjami jest niestety tak jak z tańcem – krok do przodu, krok do tyłu. Pomijając rozwiązania z których się wycofano, napiszę dziś trochę o tym co funkcjonuje, czyli o elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz informatyzacji postępowania przed sądami administracyjnymi.

 

Elektroniczne postępowanie upominawcze – czym się różni od standardowego i gdzie wnieść pozew?

Elektroniczne postępowanie upominawcze prowadzi Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, VI Wydział Cywilny.

Celem wprowadzenia tego trybu było skrócenie postępowań w prostych sprawach niespornych, czyli np. takich, w których jedna firma wystawiła fakturę za sprzedaż towaru czy usługi drugiej, a tamta nie zapłaciła pisząc np. że „zapłacę później”. Żeby nie było wątpliwości ustalono, że w tym postępowaniu pozew można wnieść tylko co do roszczeń pieniężnych i tylko w sytuacji, gdy pozwany mieszka w kraju (nie doręcza się nakazu zapłaty zagranicę).

Jak to zwykle bywa, znaleźli się też tacy, którzy to postępowanie wykorzystywali do „trzaskania” wątpliwych masówek, czyli krótkich pozwów do roszczeń odkupowanych w pakietach choćby od firm windykacyjnych, w części przedawnionych, albo o nie sprawdzonym statusie (czy na pewno dług nie został spłacony). I właśnie po zamieszaniu związanym z wykorzystywaniem sądu elektronicznego do wnoszenia pozwów o takie wątpliwe roszczenia, wprowadzono przepis, zgodnie z którym w tym postępowaniu można dochodzić roszczeń, które stały się wymagalne (czyli upłynął ich termin płatności) w okresie 3 lat przed dniem wniesienia pozwu.

Powód (wnoszący pozew) wszystkie pisma przesyła i otrzymuje z sądu w postaci elektronicznej, natomiast pozwany (ten przeciwko któremu jest pozew wnoszony) może dokonać wyboru co do sposobu komunikacji w tej sprawie. Organizacyjnie: pisma kierowane do sądu nie wymagają żadnego podpisu elektronicznego (kwalifikowanego, osobistego ani zaufanego); wymaga się jednak założenia konta na stronie sądu, gdyż pozew jest składany właśnie za pośrednictwem tego konta. Pisma wniesione w jakikolwiek inny sposób nie wywołują skutków prawnych (tzn. tak jakby ich nie było).

Pozew złożony w postępowaniu elektronicznym musi zawierać te same elementy, co w tradycyjnym, a zatem standardowo należy wskazać dowody na poparcie swoich twierdzeń, ale w odróżnieniu od innych postępowań, dowodów tych nie dołącza się do pozwu. Podobnie, pozwany wnosząc sprzeciw od nakazu zapłaty, także nie dołącza dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska, a tylko je wymienia. Szczególną uwagę należy zwrócić na numery identyfikacyjne, czyli PESEL, NIP czy KRS, gdyż za błędy w tych numerach sąd może skazać na grzywnę tego, który je podał.

W elektronicznym postępowaniu upominawczym sąd wydaje nakaz zapłaty.
W określonych sytuacjach może też umorzyć postępowanie. Czyni to gdy:
- nie ma podstaw do wydania nakazu,
- nie może doręczyć pozwanemu nakazu zapłaty w kraju, a powód w wyznaczonym terminie nie usunie tej przeszkody do doręczenia,
- pozwany wniósł sprzeciw (wówczas postępowanie umarza się w zakresie tego sprzeciwu).

W przypadku umorzenia postępowania, powód może ponownie wnieść ten sam pozew, lecz już nie w postępowaniu elektronicznym. Jeśli zrobi to w ciągu 3 miesięcy od wydania postanowienia o umorzeniu, będzie to traktowane tak, jakby wniósł go od razu do „normalnego” sądu, co ma istotne znaczenie m.in. w przypadku balansowania na granicy przedawnienia roszczenia lub likwidacji spółki - dłużnika.

Więcej o zasadach postępowania elektronicznego oraz o stanie spraw przed e-sądem dowiemy się ze strony internetowej prowadzonej przez ten sąd: https://www.e-sad.gov.pl/

Pozostałe sądy powszechne na razie ominęła rewolucja elektroniczna.

 

Elektroniczna komunikacja z sądem administracyjnym, dostęp online do akt sprawy

Ułatwiono także życie osobom wnoszącym pisma procesowe w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zezwalając na przesyłanie ich w formie elektronicznej, lecz nie na adres e-mail, tylko na specjalną skrzynkę podawczą sądu (a skargę – na skrzynkę organu, który wydał zaskarżaną decyzję), poprzez portal ePUAP (więcej informacji o ePUAP na tej stronie). Ten warunek wymusił sposób podpisania pism - kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo osobistym, którego nie dałoby się spełnić mailowo.

Wybór sposobu odbioru korespondencji z sądu pozostawiono stronom; tradycjonaliści będą mogli nadal otrzymywać wszystko „na papierze”. Zasada jest taka, że jeśli strona wniesie pismo w formie elektronicznej – sąd w tej samej formie jej będzie przesyłał korespondencję. Jeżeli natomiast pismo zostało wniesione w formie tradycyjnej, ale strona chce otrzymywać wszystko elektronicznie, może złożyć wniosek do sądu o takie doręczenie, wskazując oczywiście swój adres e-mail (i na odwrót – w formie elektronicznej można złożyć wniosek o powrót do korespondencji tradycyjnej). Adres e-mail posłuży jedynie do przesłania informacji o czekającej korespondencji, która będzie dostępna na stronie sądu.

W tym trybie datą doręczenia pisma będzie data podpisania potwierdzenia odbioru przez stronę w formie elektronicznej. Podobnie jak przy odbiorze korespondencji z poczty, w przypadku jej nie odebrania, po 7 dniach otrzymamy zawiadomienie powtórne, natomiast po 14 dniach nieodebrana korespondencja będzie uważana za doręczoną.

Jak podpowiada logika – w postępowaniu elektronicznym nie dołącza się odpisów pisma. Jednakże strona wnosząca je pokrywa koszt sporządzenia przez sąd odpisu dla drugiej strony, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru korespondencji.

Ponadto w postępowaniu sądowo-administracyjnym umożliwiono storom przeglądanie akt sprawy online, po weryfikacji przez profil zaufany lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo osobistym.

Więcej informacji na ten temat znajdziecie na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czyli tutaj: https://www.nsa.gov.pl/elektroniczna.php

tagi: jak dowiemy się o stanie naszej sprawy online, jak wygląda elektroniczne postępowanie przed sądem, korespondencja e-mail z sądem